Тілдің экономия заңдылығы. Толық түрдегі кейбір тілдік бірліктердің сөйлеу кезінде ықшам түрде қолданылатынына алғаш назар аударған А.Байтұрсынұлы синтаксистік бірліктерді талдай отырып, «ықшамдалу
Тілдің шығуы – адамзат қоғамының пайда болуымен байланысты, алғашқы адамдардың сөйлеу мүшелерімен дыбыстарды бірінен соң бірін ажырата айтуы арқылы қарым-қатынас қажеттілігінің өтелуі. Тіл қоғамда пай
Тілдік таңба – тіл бірліктерінің затты, оның қасиетін, болмысқа қатыстылығын білдіретін материалдық-идеялық (екі жақты) құрылымы. Т.т. жиынтығы ерекше таңбалар жүйесі – тілді жасайды. Т.т. мазмұн м
Тілдер туыстығы – екі немесе бірнеше тілдердің сөздік қорының жақындығына, грамматика, құрылымдарының ұқсастығына және дыбыстық жүйесінің сәйкестігіне негізделетін ұғым. Т.т. анықтап, ажырату үшін сал
Тұйық дыбыс – дауыстап айтуға көнбейтін, тұйық айтылатын дауыссыз дыбыс. А.Байтұрсынұлы қазақ тілінде 17 дауыссыз дыбыс барын айтады: «Он жеті дыбыс тұйық айтылатын болғандықтан, яғни дауыстап айтуға
Триграф (грек. «τρι» – үш, «γράφω», «gráphō» – жазамын, ағылш. «trigraph») – дыбыстық-әріптік жазуда бір ғана дыбыстық мазмұнды білдіру үшін жұмсалатын үш таңбадан құралған графема. Мыс., ағыл
Транскрипция – сөйлеу үстіндегі дыбыстардың түрленім үлгілерін белгілейтін таңбалар: фонетикалық Т. – сөйлеу үстіндегі дыбыстардың барлық мүмкін болған айтылым үлгілерін белгілейтін таңбалар; фонологи
Тохар жазуы – бұл тохар тілдері жазбасында қолданылған пальма жапырақтарына, ағаш тақтайшаларға және қытай қағаздарына жазылып сақталған жазбаша ескерткіштер. Жазу брахми әліпбиінен шыққан абугида түр
Тоталитарлық (әміршіл-әкімшіл) фонетика – қазақ (түрік) тілінің фоне- тикалық заңдылықтарын төркіні бөлек орыс фонетикасының заңдылықтары арқылы жыңсақ зерттелуі. Соның салдарынан қазақ тілінің дыбыс
Томсен Людвиг Питер Вильгельм (1842-1927) – дат тілтанушы ғалымы, тарихшы, Ресей ҒА корреспондент мүшесі. Үндіеуропа, түркі, фин-угор, этрус тілдерінің және Еуропа тарихы мен тіл білімі тарихы жөні