Үлкен сызықша «−» − бытыранды ұғымдарды шоғырландырып, жалқыланған ұғымдарды жалпыландырып, теңелерлік нәрселерді теңеп, балап айтатын орындарда қойылатын белгі. Мыс., Көк шалғын, ағаш, бұлақ – бәрі ж
Үйлесім (ассимилятив) – іргелес дауыссыздардың бір-біріне өзара артику- ляциялық икемделуі: іргелес үйлесім – қатар тұрған екі дыбыстың өзара әсері; ілгерінді дауыссыз – дауыссыздың іргелес тұрған жің
Ұйғыр жазуы – б.з.д. І ғасыр мен б.з. ІХ ғасырларда бастау алатын ежелгі ұйғыр тайпалары пайдаланған ұйғыр тілінің жазуы. Ұйғыр тілін жазу үшін әр алуан жазу жүйелері қолданылды: көне Ұ.ж. – VIII-XI
Ұғым жазу. Ұ.ж. үлгілеріне ежелгі қытай, ежелгі шумер, ежелгі египет, крит-миной жазулары жатады. Ұ.ж. (логограмма) сөз не морфеманы таңбалайтын жазу. Логограммалар кейде идеограмма не иерогли
Удмурт жазуы – орал тілдік тобындағы фин-угор тілдеріне жататын удмурт тілінің жазуы. XVIII ғасырдан бастап кирил әліпбиінде. Қазіргі әліпби 1937 жылы бекітілген. Сонымен бірге У.ж. латын әліп
Удегей жазуы (удэ жазуы, удыхей жазуы) – удегей тілінің жазуы. Өзінің өмір сүру кезеңінде ол әртүрлі графикалық негізде қолданылды және бірнеше рет реформаланды. Қазіргі уақытта У.ж. кирил графикасынд
Уәли Нұргелді Мақажанұлы (1945) – филол. ғыл. док., профессор. Қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген. 1973 жылдан бері Тіл білімі институтында қызмет атқарады. 1993 жылы «Қа
У дыбысы. У (w) дауыссыз дыбысы қос ерін арқылы жасалады. Жасалу орнына қарай ерін-ерінді дауыссыз дыбыс болып табылады. У дауыссыз дыбысы қос (астыңғы және үстіңгі) еріннің жуысуы арқылы жасалады. Жа
У әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <у> фонемасы Уу әрпімен берілсе, латын графикасына негізделген әліпбилерде ол Uu әрпімен таңбаланған. Базалық латын әліпбиінің
«Тіл-құрал» – А.Байтұрсынұлының 1914-1928 жылдар аралығында бірнеше рет толықтырылып, жетілдіріліп шыққан, шәкірт балаларға арналған тіл танытқыш кітабы. А.Байтұрсынұлының тіл танытқыш кітаптарының ат