A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: session_start(): Failed to initialize storage module: user (path: /var/lib/php/sessions)

Filename: Session/Session.php

Line Number: 143

Backtrace:

File: /var/www/qazcorpora.kz/application/controllers/Main_page.php
Line: 7
Function: __construct

File: /var/www/qazcorpora.kz/index.php
Line: 316
Function: require_once

Қазақ тілі ұлттық корпусының кіші корпустары - QAZCORPORA.KZ

Қазақ тілі ұлттық корпусының кіші корпустары

Лингвистикалық корпус – тілдік құбылыстарды (әсіресе сөз, фразаларды) іздеуді жеңілдететін белгілі бір тілдегі жазбаша және ауызша мәтіндердің электронды түрде жинақталған ақпараттық-анықтамалық базасы. Ол іздеу нәтижесін табиғи контексте көрсетеді.

Әлемдегі тілдердің біршамасы өздерінің ұлттық корпустарын жасаған, олар  бір-бірінен негізінен мәтіндерді ғылыми өңдеуі, база толықтығы мен субкорпустарының алуандығы бойынша ерекшеленеді.

Ұлттық корпустың маңызы:

Корпус тілдегі мәтіндердің мүмкіндігінше барлық типтерін (көркем, публицистикалық, оқу, ғылыми, іскери, ауызекі сөйлеу, диалектілік, т.б.) ұсына алады, сәйкесінше кезең-кезеңімен бұл мәтіндер корпусқа енгізіледі. Корпустың жақсы болуы оның сөзқолданыс санының (жүздеген млн)  мейілінше артуымен байланысты.

Корпус базасында енгізілген мәтіндердің сипаты туралы аннотация немесе белгіленім түріндегі қосымша ақпарат болады. Ол арқылы бір жерге шоғырландырылған мәлімет алынады. Корпус базасы үнемі үздіксіз жетілдіріліп, толықтырылып отырады.

Корпус не үшін қажет?

Ұлттық корпус алдымен тілдің лексикасы мен грамматикасын, ондағы жүздеген жылдар бойы болған өзгерістерді  ғылыми зерттеу үшін қажет;

Қазіргі технологиялық дамудың арқасында ақпаратты іздеуді оңтайландырады;

Ауқымды материалдарды талдау, өңдеуді, статистикалық мәліметтерді алуды оңайлатады;

Қажетті сөздіктерді корпус базасына негіздеп құрастыру мүмкіндігі болады, т.б.

Ұлттық корпустар тілді ана тілі немесе шеттілі ретінде үйрету үшін де маңызды. Әлем тілдерінде оқулықтар мен оқу бағдарламалары қазір корпусқа бағытталған. Шетелдік, мектеп оқушысы, мұғалім, журналист, редактор және жазушы корпусты қолдана отырып, бейтаныс сөзді немесе грамматикалық форманы қолдану ерекшеліктерін тез және тиімді тексере алады.

Бұл сайт мемлекеттік тапсырма  аясында «Қазақ тілінің ұлттық корпусының публицистикалық кіші корпусын әзірлеу» жобасы негізінде дайындалды.  Жобаны 2021-2025 жылдар аралығында жүзеге асыру жоспарланған. 2021 жылы корпус базасына 2 млн. сөзқолданыс енгізілуі межеленіп, орындалды.

Корпус кәсіби лингвистерден бастап мұғалімдерге, білім алушыларға, тіл үйренушілерге, жалпы  қазақ тіліне қызығушылығы бар көпшілікке арналған. Жұртшылыққа еркін қолжетімді.

Қолдану бойынша нұсқаулық

Негізгі ұғымдар