§22. ДЕНЕ ИМПУЛЬСІ ЖӘНЕ КҮШ ИМПУЛЬСІ 1. Белгілі бір v жылдамдықпен қозғалып келе жатқан массасы т денеге өте қысқа А/ уақыт аралығында Ғ күші әрекет етеді. Осы уақыт аралығында күштің әрекетінен денен
ДЕНЕЛЕРДІҢ АУЫРЛЫҚ КҮШІНІҢ ӘРЕКЕТІНЕН ҚОЗҒАЛУЫ 1. Ауырлық күші әрекет ететін дененің қозғалысын қарастырайық. Жалпы алғанда Жердің (немесе кез келген басқа планеталардың) тартылыс (гравитациялық) өрі
ДЕНЕНІҢ САЛМАҒЫ. САЛМАҚСЫЗДЫҚ 1. Күнделікті өмірде «салмақ» сөзі жиі қолданылады. Алайда оны ауырлық күшімен (Ғ. - ту) шатастырмау қажет. Салмақ дененің Жерге тартылу барысында оның тіреуге немесе ас
НЬЮТОННЫҢ ҮШІНШІ ЗАҢЫ 1. Тәжірибе нәтижелері бойынша Ньютонның екінші заңын қарастырғанда да әрекеттесетін екі дененің массаларының қатынасы олардың үдеулерінің сан мәндерінің кері қатынастарына тең б
НЬЮТОННЫҢ БІРІНШІ ЗАҢЫ. ИНЕРЦИЯЛЫҚ САНАҚ ЖҮЙЕЛЕРІ 1. Механиканың динамика деп аталатын екінші бөлімі денелердің қозғалысын туғызатын себептерін анықтап, олардың қозғалыс заңдылықтарыи зерттейді. Игык
КҮН ЖҮЙЕСІНДЕГІ ПЛАНЕТАЛАР ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ЗАҢДАРЫ 1. Поляк ғалымы Николай Коперник (1473-1543 жж.) өзінің Күн жүйесінің гелиоцеитрлік модельін (үлгісін) жасағанда ертеде қалыптасқан планеталардың шеңбер
Біраз жыл өткеннен соң Самарқанға жақын жерден «Ғылым Сарайы» деп атаған үлкен обсерватория салдырғаннан кейін билікті тастап, ғылым жолына біржола түсті. Обсерваториядағы ең басты аспап аса үлкен каа
1. Жұлдызды аспан - сан мыңдаған сансыз шырақтармен көмкерілген көк күмбезі. Сократтың шәкірті, Аристотельдің ұстазы әйгілі Платон аспан күмбезін былайша елестетеді: «Әлем жайғана күмбез емес. Ол -мін
Шешуі: ^ (8000 M/cf a^ 6> i іо‘м < 0.6 10‘м ' 9 І М/С ’) Алынған мән Жердің жасанды серігінің центрге тартқыш үдеуі жер бетіндегі еркін түсу үдеуінен азғана шамаға кем болатынын көрсетеді. 1. Біз алд
ҚИСЫҚСЫЗЫҚТЫ ҚОЗҒАЛЫС. МАТЕРИЯЛЫҚ НҮКТЕНІҢ ШЕҢБЕР БОЙЫМЕН БІРҚАЛЫПТЫ ҚОЗҒАЛЫСЫ.ЦЕНТРГЕ ТАРТҚЫШ ҮДЕУ 1. Біз осы уақытқа дейін үдеулері тұрақты қозғалыстарды қарастырдық. Мысалы, үдеуі нольге тең болаты