Заратуштрашылдық немесе зороастризм – Заратуштра негізін салған ең көне діни және философиялық ілім. Алдымен Орта Азияда пайда болып, кейін Иран, Ауғанстан, Үндістан, Ирак, Таяу Шығыс елдері аумағына
Заратуштра (б.з.б. 7 ғасырдың аяғы – 6 ғасырдың бас кезі) – заратуштралық діннің негізін қалаушы. Спитамдық Поурушасптың ұлы, қарапайым отбасыдан шыққан Заратуштра алғашқы пайғамбар. Заратуштра парсы
Заңғар – ежелгі қала орны. Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Байқожа теміржол бекетінен 12 шақырым жердегі Кеңтүп елді мекені маңында орналасқан. 1868 жылы құрылған Заңғар болысы 1920 жылға дейін осы а
Зақпы, Сақпан – тасты алысқа лақтыруға қолданылатын қол қаруы. Сақпан қару ретінде тас дәуірінен бастап қолданысқа енді. Бұл қаруды және оның снарядтарын жасау оңай және қолжетімді болғандықтан Зақпы
Закаспий облысы – патшалық Ресей құрған әкімшілік-территориялық бөлік (1874–1918 жылдары). 1874 жылы 9 наурызда Закаспий облысын басқару туралы «Уақытша Ереже» қабылданды. Ережеге сәйкес Закаспий әске
Закария Ибн Мұхаммед Әл-Қазвини (1203–1283) – араб тарихшысы әрі географы, Иракты қоныстанушы араб тегінен шыққан. Дамаскіде білім алған. Васит және әл-Хилл қалаларында (Ирак) сот міндетін атқарған. З
Зайсан уезі – Семей облысындағы әкімшілік-территориялық бірлік. Зайсан приставтығының орнында қалыптасты. 1897 жылғы халық санағы бойынша ондағы тұрғындар саны 95 072 адамды құрады. Оның 95,5%-ы қазақ
Зайсан приставы – патшалық Ресейдің 19 ғасырдың 60-90 жылдарындағы әкімшілік-территориялық басқару бірлігі. 1864 жылы Ресей және Цин империялары өзара шекараларды межелеу мақсатында Шәуешек келісіміне
Зайн Әл-ахбар («Баяндау көркі») – 11 ғасырдағы ғазнауилік ғалым Әбу Саид Абд әл-Хайя Гардизидің парсы тілінде жазылған тарихи еңбегі. Бұл шығармада ертедегі Иран шаһтарының, халифтардың, Хорасанның, Ү
Загряжский Григорий Семенович (1838, Смоленск губерниясы – өлім жыл және орны белгісіз) – этнограф. 1867-1871 жылдары Верныйда, Ташкентте капитан шенінде әскери қызмет етті. 1871-1874 жылдары Тоқмақ у