Термодинамиканың бірінші заңы (кейде оны термодинамиканың бірінші бастамасы дейді) негізінен энергияның сақталу және оның жылу процестеріне түрлену (айналу) зады болып есептеледі. Демек, ол жылу мен ж
Термодинамика жылу және жұмыс формасында бір - біріне дененің энергия өзгеруін және айналуын зерттейді. Қоршаған ортадағы энергия алмасу термодинамикадағы сандық сипаттама ретінде қарастырылады. Атом,
Ғалым ретінде Ш. Уәлиханов үшін сурет салу өнері қосымша іс болды. Ол бейнелеу құралдарын өзінің жолында кездескен объектілерді белгілеп алудың маңызды тәсілі ретінде қолданды. Далалық зерттеу жағдайы
Ш. Уәлиханов ғалым, ағартушы және саяхатшы болумен қатар, кәсіби бейнелеу өнерінің дамуы үшін көп жұмыс істеген алғашқы қазақ суретшісі болды. Оған дейін тек сәулет ғимараттарының қабырғаларында шикі
Ш. Уәлихановтың сан қырлы ғылыми мұрасында халықтың ауызша шығармашылығына арналған еңбектері айтарлықтай орын алады. Ғалым өмір бойы қазақ фольклорының жанрларын жинауға және зерттеуге зор мән берді.
Ш. Уәлиханов өзінің көптеген мақалаларында, очерктерінде, саяхат жазбаларында публицист ретінде көрінді: оған тарихқа, өз заманындағы халықтың әлеуметтік өмірінің өзекті мәселелеріне деген қызығушылық
Ш.Уәлиханов өзінің «Ыстықкөл сапарының күнделігі», «Қырғыздар туралы жазбалар», «Оңтүстік Сібір тайпаларының тарихы бойынша ескертулер», «Құлжа сапарының күнделігі», «Жоңғария очерктері», «Қыр
Ш. Уәлиханов өзі зерттеген аумақтардың картографиясына айтарлықтай үлес қосты. Оның архивінде көптеген сызбалар, суреттер, карта-схемалар сақталған, олардың көбі әлі күнге дейін қалпына келтірілмеген
Ш. Уәлихановтың ғылыми мұрасының едәуір бөлігі оны кең географиялық бейінді, дарынды зерттеуші ретінде көрсетеді. Оның «Жоңғария очерктері», «Қырғыздар туралы жазбалар», «Алтышаһардың немесе Қыта
Ш. Уәлиханов тарихи антропология мәселелерін де түсіндіруге талпыныс жасады. Біз қарастырып отырған ХІХ ғ. ортасында антропология ғылымында алғашқы қадамдардың ғана жасала бастағаны белгілі. Мәселен,