Форманта – дыбыс тембрін құрайтын және дауыс тонының жиілілік деңгейімен байланысты сөйлеу дыбыстарының акустикалық сипатын білдіретін фонетикалық термин. Бұл құралды ең алғаш 1894 жылы неміс физиолог
Фоноскоп (грек. «phone» – дыбыс, «skopeo» – бақылаймын) – термині бірнеше ғылым саласында қолданылады. Тіл білімінде дыбыстардың өзгеруін, дыбысты айту барысында беттегі қимыл-қозғалысты бақылайтын ас
Фонологиялық (фонематикалық) транскрипция – тілдегі дыбыстарды дәл бейнелеу үшін пайдаланылатын шартты таңба. Кейбір зерттеушілер транскрипция терминінің орына «дыбыстаңба» терминінін пайдаланады. Тра
Фонологиялық бірлік – фонологиялық бірлікке фонема жатады. Бұл фонология саласының негізгі бірлігі. Фонема – тілдегі дыбыстық қатарды құрайтын бірлік. Тіл білімінде фонема туралы ілімнің негізін салға
Фонология ( грек, «рһоnе» – дыбыс, «logos» – сөз, ілім) – тілдің дыбыс құбылысы мен ондағы дыбыстардың қызметін зерттейтін тіл білімінің саласы. Ф. дыбыстардың жасалымы мен естілімін зерттейтін фонети
Фонография (грек. «phonos» – дыбыс, «grapho» – жазу) – сөздің айтылуын бейнелейтін жазу түрі. Ф. – бұл тілдің лингвистикалық бірліктерінің, әдетте фонемалардың немесе аллофондардың дыбысталуын жеткізе
Фонограф (грек. «phone» – дыбыс, «grapho» – жазамын, жазу) – дыбысты жазуға арналған ескі аспап. Ф. механикалық әдіспен дыбыс жазу мен дыбысты қайта жаңғырту аспабы. Бұл аспапты Америкада 1877 жылы
Фонограмма (грек. «phone» – дыбыс, «gramma» – жазу) – сөздің дыбыстық құрамын ажырататын графикалық таңба. Бұл экспериментальды фонетикада қолданылады. Ф. дыбыстық жазбалар нәтижесінде алынған дыбысты
Фонетикалық талдау – дыбыстың жасалымы (артикуляциясы), дыбыстың жасалымына қатысты сөйлеу мүшелері мен олардың қалпын анықтайды; дыбыстың айтылымы (акустикасы), дыбыстың айтылымына қатысты ауыз қуысы
Фонетикалық интерференция – шетел тілін үйрену барысында орын алатын ана тілінің кедергісі. Ф. и. тіл үйренушінің үйреніп жатқан тіліндегі дыбыстардың орнына өз ана тіліндегі дыбыстарды айтуынан ту