Ырғақ – бунақтағы сөздердің жұбын жазбай үндестіру. Ырғақ сөздердің байланысын реттейді, олардың үйлесімділігін, құлаққа жағымдылығын арттырады. Ырғақ екпінмен тікелей байланысты. Сөз ырғағы – сөздің,
Ымырасыз дыбыстар – ымыраға көнбейтін, жалғау, жұрнақтардың ауанына сәйкеспейтін дыбыстар. А.Байтұрсынұлы еңбектерінде ұяң харіфтер өзара екіге бөлініп, өз ішінен 1) ымыралы харіфтер (ж, р, з, л); 2)
Ымыралы дыбыс – ымыраға көнетін, жалғау, жұрнақтардың ауанына сәйкесетін дыбыстар. А.Байтұрсынұлы еңбектерінде ұяң харіфтер өзара екіге бөлініп, өз ішінен 1) ымыралы харіфтер (ж, р, з, л); 2) ымырасыз
Ызың (фрикатив) дауыссыздар – дыбыстау мүшелерінің (тіл алды, тіл ұшы, тіл арты) жуысып, ауаның сүзіліп шығуынан жасалатын дауыссыз дыбыстар. Ы.(ф.).д. қатарына мына дыбыстарды жатқызады: ф, в, с, ш,
Ы дыбысы – жақтың қысаң ашылып, тілдің жоғары көтерілуі арқылы жасалады, тілдің тік қалпына қарай қысаң дауысты дыбыс; ерін бейтарап қалады, еріннің қатысына қарай езу дауысты дыбыс; тіл ауыз қуысының
Ы әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <ы> фонемасы Ыы әрпімен берілсе, латын әліпбиін қабылдаған түркі әліпбилерінде <ы> фонемасы /Іı/ әрпімен таңбаланған. Қазақ жазуының
Ъ әрпі – жуандық белгісі. Дауыссыз дыбыс пен кейбір дауысты дыбысты ажырататын таңба ретінде қазақ тілінде орыс тілінен енген сөздерде ғана жазылады. Мыс., разъед, подъезд, съезд.
Щерба Лев Владимирович (20.02.1880 (03.03.1880) – (26.12.1944) – тілші, И.Бодуэн де Куртенэнің шәкірті, Ленинград фонологиялық мектебінің негізін қалаушы, филология ғылымдарының докторы. Щ. И.Бодуэн д
Щ дыбысы – африкат дауыссыз дыбыс. Қазақ тілінде барлық уақытта жіңішке айтыла бермейді. Қазақ тілінде (шш) қосынды дауыссыз. Қазақ тіліне ертеден енген щетка (шөтке), щинел (шенел), ящик (жәшік) т.б.
Щ әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <щ> фонемасы /Щ/ әрпімен таңбаланған. Бұл әріп қазақ жазуының тарихына 1940 жылы ғана күштен енгізілген. Щ әрпі кірме сөздерде барлы