Қазіргі жер бедерінің қалыптасуы жердегі ішкі жəне сыртқы күштердің өзара əрекеттесуінен қалыптасқан. Ішкі күштер болып жататын қысым мен жоғары температураның əрекеттесуінен пайда болып, сонау архей,
Жердің жəне жер қыртысының жасын, олардың даму тарихында болып өткен ірі оқиғалардың уақытын анықтай білудің маңызы зор. Қазіргі кезде жердің даму тарихы ғаламшарлық (планетарлық) жəне геологиялық бол
Төрттік кезең осы уақытқа дейін созылып келе жатыр. Төрттік дəуір плейстоцен жəне голоцен деп екіге бөлінеді. Антропоген кезең – жер тарихының неогенге ұштасқан ең соңғы кезеңі. Бір топ ғалымдар төртт
Неоген дəуірінде еттұмсықтылар отряды көбейді. Ұзын жəне қысқа еттұмсықты мастодонттардың түрлері пайда болды. Миоцен кезеңінде мастодонттардан қазіргі пілдер пайда болды. Осы кезеңде барлық жыртқыш с
Кайнозой бойы бор кезеңінде пайда болған гүлді өсімдіктер одан əрі қарқынды көбейе түсті. Қазақстанның орталық бөлігінде палеоген басында климаттың аридтену тенденциясы байқалды, біртіндеп ол неоген б
Бүкіл Қазақстан жері кайназой дəуірінде қазіргі пішініне, ландшафтысына таяу келді. Сондықтан біршама тыныштық болды. Кайнозойдың бас кезінде Қазақстанның көп жері тегістеліп, теңіз алабы Мұғалжар түб
1831 жылы Ж. Омалиус Аллуа Батыс Еуропаның солтүстігінде кездесетін бор жыныстары қабатына байланысты анықтама берген. Бор кембрийден кейінгі ең ұзаққа созылған дəуір болып есептеледі. Мезазой эрасы 7
1822 жылы неміс ғалымы А. Гумбольдт анықтаған. Швейцарияның Юра тауларының атына байланысты атаған. Қазақстанда пермь дəуірінен кейін каледон қатпарлығы жалғасқан. Орталық, оңтүстік-батыс аймақтарға т
1831 жылы Бельгия ғалымы Ж.Омалиус Аллуа Германияның солтүстігінде кездесетін үш қабатты жыныстарға сипаттама бере отырып анықтаған. Триастың басында герциндік орогенез толығымен аяқталды. Осы кезеңде
Мезазой эрасы шамамен 183 млн жылға созылады. Үш дəуірге бөлінген. Олар: триас (40 млн. жыл), юра (69 млн. жыл), бор (70 млн. жыл).Мезозой эрасында Пангея материгі бөлініп, мұхит табандары қалыптасты.