Демотикалық жазу (грек. «demotikos» – халықтық) – иератика жазуы негізінде әрі қарай жеңілдетілген египет жазуының графикалық бір түрі.
Дезерет әліпбиі – мормон шіркеуінің екінші президенті Бригама Янгтың басшылығымен, Дезерет университетінің (қазіргі Юта университеті) басқаруымен XIX ғасырдың ортасында әзірленген фонетикалық әліпби.
Деванагари жазу жүйесі – деванаагари (санскр. «देवनागरी» – тікелей «ғажайып қалалық (хат)») – брахма ежелгі үнді жазуынан туындаған нагари үнді жазуының түрі. Ежелгі Үндістанда б.д. I-IV ғасырларында
Дәнекер дауыстылар – күрделі сөз кұрамына енетін екі жай сөзді біріктіруге дәнекер болатын көмекші морфемалар. Мыс., орыс тіліндегі күрделі сөз құрамында жиі кездесетін о, е дыбыстарының қызметі осынд
Дәйекші – жіңішке дыбыстарды таңбалау үшін қойылған арнайы белгі. Сөз басына қойылған дәйекші түгел сөзді жіңішкертеді. Ал құрамында к, г, е харіфтері бар сөздерге дәйекші белгісі қойылмайды.
Дауыстылардың ерін үндестігі – сөздің бастапқы буынындағы о, ө, ұ, ү ерін дауыстыларының әсерімен соңғы буындарындағы езулік ы, і, е дауыстыларының еріндікке айналуы. Мыс., түтүн – түтін, өнөр – өнер.
Дауыстылар үндестігі – дауыстыларға байланысты үндесу, сингармонизм немесе буын үндестігі не тіл үндестігі. Бұл заңдылық дауысты дыбыстардың жуан-жіңішкелігіне байланысты, ал дауысты дыбыстың жуан-жің
Дауысты дыбыстар – дыбыстау мүшелерінің бірыңғай толық қатысуынан, фонациялық ауаның кедергісіз, еркін және баяу шығуынан жасалатын дыбыстар. Д.д фонациялық ауаның көмейде керіліп тұрған дауыс шымылды
Дауысты «ы», «і» әріптерінің ықшамдалуы – қазақ жазу жүйесіндегі фонетикалық құбылыспен байланысты заңдылық. Ы және і әріптері сөздің барлық буынында жазылғанымен, кейде оны қысқартып жазуға келетін т
Дауыстау – сөйлеу барысында дауыс ағымын сөйлеу мақсатына сәйкес түрлендіріп қолдану. Көптеген зерттеушілер дауыстау тәсілін шет тілін үйренушілерге сөйлеу техникасын және тыныстауға қатысты жаттығула