З әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <з> фонемасы Зз әрпімен берілсе, латын графикасына негізделген әліпбилерде ол Zz әрпімен таңбаланған. Базалық латын әліпбиінің құрам
Жүсіпұлы Маханбет (1948) – филол. ғыл. докт., проф. Тіл теориясында түркі және орыс тілдерінің фонологиясы, стилистикасы, салыстырмалы тіл білімі, лингводидактика және әдістеме салаларында ғыл
Донгба немесе дунба жазуы – Қытайдың оңтүстігінде тұратын наси халқының жазуы. Бұрынғы кезеңде бұл жазу сакральді мәтіндерді жазу үшін қолданған. Қазір ол жазуларды түсінетіндер аз. Олар тасқа, ағашқа
Добльхофер Эрнст (1919-2002) – австр. филологы, жазу тарихын зерттеуші, аудармашы. Алдымен Вена университетінде оқыған. 1943 жылы ІІ дүниежүзілік соғысқа шақырылып, 1948 жылы Грац университетін доктор
Диэреза (грек. «diairesis» – бөлу) – дыбыстардың күрделі тіркесіндегі бір дыбыстың түсіріліп айтылуы. Мыс., сөйлеу тілінде кездесетін: қабыртқа әд. тілде қабырға, әлеумент әд. тілде әлеумет, киім-кенш
Дифтонгоид – дифтонгке жақын дауысты дыбыстың ерекше түрі. Оған и, у, е, о, ө дыбыстары жатады.
Дифтонг (грек. «di(s) – екі, «phtongos» – дыбыс) – буынға бөлінетін немесе бөлінбейтін екі дауысты дыбыстың қосындысынан тұратын дыбыс (и, у). Сөйлеу үдерісінде екі дауысты түйіскен жерде Д. тіркесі ж
Дисиллаб – екі буыннан құралған сөз. Қазақ тілінде екі буынды сөздер қатары көптеп кездеседі: а-на, та-быс, бү-гін, та-за, ән-ші, са-ла, қа-да, қа-ла, қо-зы, да-ла, ә-ке және т.б. Бұл терминмен қатар
Динк әліпбиі – нил-сахара тобының батыс нил тармағына жататын динк тілінің әліпбиі. Бұл тілде сөйлейтіндер – шамамен 2-3 млн. 5 ірі диалектілік аймақтарға бөлінеді. Әліпбидің қазіргі латын негізді нұс
«Диуани лұғат-ит-түрк» – М.Қашқаридың сөздігі. XI ғасырда жазылған сөздік. Сөздік араб сөздіктерінің үлгісімен түзілген. Сөздік сегіз кітаптан тұрады: «Хамза кітабы», «Сәлім кітабы», «Музоаф кітабы»,