Қос акут (◌̋ ) (ағылш. «double acute») – латын графикасына негізделген тілдерде кей әріптердің үстінен қойылатын, әріпүсті диакритикалық таңбасы. Әдетте қандай да бір әріпке диакритикалық үстемелер оғ
Қопармалы тіл – сөз түбірімен қопарылып өзгерілетін тіл. Мыс., орыс тілі, араб тілі.
Қидан жазуы – Алтай тілдер тобының моңғол тармағына жататын қидан тілін жазу үшін қолданылған, жойылып кеткен жазба. Қидан тілінің екі функционалды тәуелсіз жазу жүйесі болды – үлкен және кі
Қашқари Махмұд, Махмуд ибн әл-Хусейн ибн Мұхаммед (ХІ-ХІІ ғ.) – түркітану тарихында алғашқы болып тарихи-салыстырмалы әдісті қолданған ортаазиялық түркітанушы, тарихшы, этнограф. «Диуани лұғат-ит-түрк
«Қашан болады?» – Н.Төреқұловтың «Еңбекші қазақ» газетінің 1925 жылдың 28-қарашадағы 410-санында жарияланған мақаласы. Қайраткер бұл мақаласын Мәскеуде 1925 жылдың 15-қазанында жазған. Қазақ білімпазд
Қатаң харіфтер – қатаң дыбыстарды таңбалайтын харіфтер. А.Байтұрсынұлы дауыссыз дыбыстардың кейі қатаң, кейі ұяң болатынын ескерте келіп, соған қарай харіфтері де қатаң әм ұяң деп аталатынын айтады.
Қатаң дауыссыздар – тілдің таңдайға, тіске жақындап қозғалғанынан, еріннің қозғалғанынан шығатын, дауыс мүлде болмайтын дыбыстар: б, п, т, д, ш, с, ғ, қ, к, г. 1924 жылы Қазақ білімпаздарының тұңғыш с
«Қатаң дауыссыз дыбыстардың жасалым және түрленім жүйесі» – Б.Баймұхановтың 2005 жылы филология ғылымдарының кандидаты дәрежесін алу үшін дайындалған диссертациясы. Зерттеу жұмысы мазмұндық тұрғыдан қ
Қарқындылық (латын. «іпіетіо» – қарқын) – дыбысты, әсіресе дауысты дыбысты айтуда өкпеден шығатын фонациялық ауанын күшеюі мен солғындау дәрежесі.
Қарашай-балқар жазуы – қарашай-балқар тілінің жазуы. Жазу графикалық негізін бірнеше рет өзгертті және бірнеше рет реформаланды. Қазіргі уақытта Қ.б.ж. кирил графикасын қолданылады. Қ.б.ж. тарихында